Nork behar du DeCA? Adibide errealak

Arauak «kontratu bidezko kargatzailea» eta «garraiolari eraginkorra» aipatzen ditu, baina egunerokoan galdera errazagoa da: nik egin behar dut DeCA? Hemen dituzu kasu errealak, enpresa eta profesional arruntenak, zure burua horietako batean ezagutu dezazun.

Araua hiru galderatan

1. Horregatik kobratzen duen norbaitek garraiatzen du? Garraiolari batek, agentzia batek, kamioia duen autonomo batek… Salgaia zuk zeure ibilgailuarekin eramaten baduzu, ez da garraio publikoa eta ez da DeCArik behar.
2. Jatorria eta helmuga Espainian daude? Bidalketa atzerritik badator edo atzerrira badoa, nazioarteko garraio-gutunarekin (CMR edo e-CMR) dokumentatzen da.
3. Etxe-aldaketa, laguntza-garabia edo paketeria arina da? Kasu horiek kanpoan geratzen dira.

Bai, bai eta ez erantzuten baduzu, DeCA bat behar da bidalketa bakoitzeko. Garraiolaria zuzenean kontratatzen duenak egiten du (kontratu bidezko kargatzaileak), eta garraiolaria ere erantzule da kamioian joan dadin.

Adibideak

Oliba-olio paletak bidaltzen dituen olio-errota

Olio-errota batek hiru palet garrafa saltzen dizkio Bartzelonako banatzaile bati, eta inguruko garraiolari bati deitzen dio eraman ditzan. DeCA behar da. Errota da kontratu bidezko kargatzailea: bere datuak, garraiolariarenak, jatorria, helmuga, «oliba-olio birjina estra» eta pisua betetzen ditu, eta PDFa gidariari bidaltzen dio WhatsApp bidez. Kamioi berak bi bezerorentzako paletak eramaten baditu, bi bidalketak dokumentu berean joan daitezke.

Fruta biltegira eramaten duen fruta-ekoizlea

Mertxika-kanpainaren erdian, nekazari batek kamioilari autonomo bat kontratatzen du kaxak soroetatik kooperatibara eramateko. DeCA behar da, kamioilariak garraioagatik kobratzen duelako. Nekazariak fruta bere traktorearekin edo bere kamioiarekin eramaten badu, garraio propioa da eta ez da behar.

Supermerkatu bati zerbitzatzen dion fruta-biltegia

Fruta- eta barazki-zentral batek kamioi hozkailu bat kontratatzen du supermerkatu-kate baten plataforma logistikora fruta eramateko. DeCA behar da, bat bidalketa bakoitzeko. Egunero garraiolari berarekin lan egiten badute, kontratua jarraitua izan daiteke, baina bidaia bakoitzak bere dokumentua darama.

Internet bidez saltzen duen upategia

Upategi batek hiru kaxa ardo bidaltzen dizkio bezero partikular bati mezularitza-enpresa batekin. Pertsona batek maneia ditzakeen fardelen paketeria da: ez da DeCArik behar. Aldiz, palet oso bat denda bati bidaltzen badio paletizatutako sare baten bidez, behar da. Paletizatutako sareetan, normalean agentziak kontratatzen du zati bakoitza egiten duen kamioia eta kontratu bidezko kargatzaile gisa jarduten du; galdetu beti nork egiten duen.

Eraikuntza-materialen biltegia

Zementu-zakuak eta adreilu-paletak bere kamioi eta gidariekin banatzen ditu: garraio propioa da eta ez da DeCArik behar. Baina lan asko duen egunean kamioilari autonomo bat azpikontratatzen badu banaketa baterako, bidaia horrek DeCA darama, eta biltegiak egiten du.

Animaliak saltzen dituen etxaldea

Txerri-etxalde batek txerri-sorta bat saltzen dio hiltegi bati, eta garraioa etxaldeak kontratatutako abere-garraioko enpresa batek egiten du. DeCA behar da, etxaldeak egina. Hiltegiak kontratatzen eta ordaintzen badu garraioa, hiltegia da kontratu bidezko kargatzailea.

Agentzia batentzat lan egiten duen garraiolari autonomoa

Kamioilari autonomo batek garraio-agentzia batek agintzen dizkion bidaiak egiten ditu. Agentziak kontratatzen du zuzenean, beraz agentzia da kontratu bidezko kargatzailea eta hark egin behar du DeCA. Baina kamioia dokumenturik gabe badoa, isuna autonomoarentzat ere izan daiteke: agentziak ematen ez badio, komeni zaio irten aurretik berak egitea.

Bazkideentzako garraioa kontratatzen duen kooperatiba

Nekazaritza-kooperatiba batek bazkideen alea biltzea antolatzen du eta berak kontratatzen ditu kamioiak. DeCA behar da eta kooperatibak egiten du, bera delako garraiolariarekin kontratatzen duena.

Bezero garraiolari eta kargatzaileak dituen gestoria

Gestoriak ez du ezer garraiatzen, baina bere bezeroek bai. Gestoria planarekin ingurune propio bat eskaintzen die bezero bakoitzak bere DeCAk egin ditzan, eta berak guztiak ditu begi-bistan.

Behar ez den kasuak

• Etxe-aldaketa enpresa bat kontratatzen duen familia bat.
• Matxuratutako auto bat tailerrera eramaten duen laguntza-garabi bat.
• Pertsona batek maneia ditzakeen kaxa edo paketeen mezularitza bidezko bidalketa.
• Bere salgaia bere ibilgailu eta gidariekin eramaten duen enpresa bat.
• Garraio-baimenik behar ez duen ibilgailu batekin egindako garraioa (furgoneta txiki batzuk). Zalantza baduzu, galdetu garraiolariari ibilgailu horrek garraio-txartela duen.
• Atzerritik datorren edo atzerrira doan bidalketa: CMR edo e-CMRrekin doa.

Laburpena

Egoera	DeCA?	Nork egiten du?
Zuk kontratatutako garraiolari batekin bidaltzen duzu salgaia	Bai	Zuk (kontratu bidezko kargatzailea)
Palet bat paletizatutako sare baten bidez bidaltzen duzu	Bai	Normalean agentziak: berretsi
Garraiolaria zara eta agentzia edo bitartekari batek kontratatzen zaitu	Bai	Agentziak; ematen ez badizu, hobe zuk egitea
Zure salgaia zure kamioiarekin eramaten duzu	Ez	—
Kaxa txikien paketeria	Ez	—
Etxe-aldaketa edo laguntza-garabia	Ez	—
Jatorria edo helmuga atzerrian	Ez (CMR)	—

Kasuren batean ezagutu duzu zure burua? Horrela egiten da DeCA minutu batean, 0,10 € + BEZ dokumentu bakoitzeko. Eta eramaten ez baduzu zer gertatzen den jakin nahi baduzu, begiratu zehapenak.